Bedreigde vleerhonden te zien in de Birdy Bush

Een nieuwe diersoort in WILDLANDS is op zichzelf al bijzonder. Maar het verhaal achter de komst van de zestien comorenvleerhonden naar Emmen maakt hun komst extra speciaal. De vrouwelijke vleerhonden zijn afkomstig uit Jersey Zoo (Engeland) van Durrell Wildlife Conservation Trust en kregen na een ingrijpende periode een nieuw onderkomen in Emmen. Daarmee wordt WILDLANDS onderdeel van het Europese netwerk dat zich inzet voor het behoud van deze bedreigde soort.

De dieren zijn bijna twee weken geleden aangekomen Emmen, waar ze achter de schermen rustig konden bijkomen. Vandaag mogen ze voor het eerst hun vleugels strekken in de Birdy Bush. Daarna verhuizen ze naar Rimbula, het grote deel van de overdekte tropische jungle van WILDLANDS. 

Een soort onder druk
De comorenvleerhond (Pteropus livingstonii) komt nergens anders ter wereld voor dan op twee eilanden van de Comoren, een eilandengroep in de Indische Oceaan ten noordwesten van Madagaskar. Naar schatting leven er nog slechts 1.000 tot 1.500 dieren in het wild. De dieren zijn afhankelijk van tropisch bos. Dat leefgebied staat onder druk door onder meer ontbossing, landbouw, plantages, wegen en bebouwing. Daarmee staat ook het voortbestaan van de soort onder druk.

Durrell Wildlife Conservation Trust zet zich al jarenlang samen met lokale partners in voor het behoud van de comorenvleerhond. Dat gebeurt onder meer door onderzoek, bescherming van leefgebied en samenwerking met lokale gemeenschappen. Tegelijkertijd is ook een gezonde populatie in dierentuinen belangrijk: deze dieren vormen een reservepopulatie voor de soort en maken deel uit van een internationaal soortbehoudprogramma.

Van Jersey naar Europa
Jersey Zoo speelde jarenlang een belangrijke rol in het Europese soortbehoudprogramma voor de comorenvleerhond. Maar in 2023 werd Jersey zwaar getroffen door storm Ciarán. De storm veroorzaakte op verschillende plekken schade aan het terrein en de verblijven. In de periode daarna beoordeelde Durrell de toekomst van de dierentuin en de verschillende verblijven opnieuw. Ook de vleermuizentunnel, waar de comorenvleerhonden werden gehouden, bleek verouderd en dringend aan vervanging toe.

In 2025 werd de situatie nog complexer toen in de kolonie een uitbraak van Pasteurella werd vastgesteld. Meer dan zeventig dieren werden op één dag verdeeld over verschillende kleinere groepen en tijdelijk gehuisvest. Dankzij snel handelen van het team kon verdere verspreiding zoveel mogelijk worden beperkt. Tegelijkertijd startte Durrell met de ontwikkeling van een vaccin tegen Pasteurella voor deze vleerhondensoort. De dieren verbleven sindsdien in tijdelijke onderkomens. Omdat een nieuw verblijf in Jersey veel tijd en een investering van minimaal zeven cijfers zou vragen, besloot Durrell de kolonie uiteindelijk te verspreiden over geschikte dierentuinen in het Verenigd Koninkrijk en Europa.

Een nieuw thuis in Emmen
WILDLANDS is één van de dierentuinen die zestien vrouwelijke dieren een nieuw onderkomen biedt. De verhuizing is onderdeel van het Europese programma voor soortbehoud (EEP). Door dieren over verschillende dierentuinen te verspreiden, wordt de populatie minder kwetsbaar en kan worden gewerkt aan een gezonde, genetisch diverse reservepopulatie.
Met de komst van de comorenvleerhonden wordt WILDLANDS onderdeel van een veel groter verhaal. Deze dieren komen hier niet zomaar omdat WILDLANDS een nieuwe soort aan de collectie wilde toevoegen. 

(tekst loopt door onder de foto)

Van wen-volière naar de jungle
Voor de zestien vleerhonden begint hun nieuwe leven in Emmen rustig. Na aankomst kregen ze achter de schermen tijd om te wennen aan hun nieuwe omgeving. Sinds vandaag kunnen ze in de Birdy Bush wennen aan de overdekte tropische jungle en hun vleugels strekken. Bezoekers kunnen de dieren daar de komende tijd al zien. Daarna volgt de verhuizing naar het grote deel van Rimbula. In de grote overdekte tropische kas krijgen de dieren nog meer ruimte om rond te vliegen en hun nieuwe leefomgeving te ontdekken.

Voor bezoekers is dit een mooie kans om kennis te maken met een dier dat niet alleen indrukwekkend groot is, met een spanwijdte van ongeveer 1,40 meter, maar ook een belangrijke rol speelt in het ecosysteem. Vleerhonden verspreiden bijvoorbeeld zaden en dragen zo bij aan de verspreiding en verjonging van tropische bossen.

Een netwerk voor natuurbehoud
De komst van de comorenvleerhonden staat niet op zichzelf. WILDLANDS werkt binnen verschillende Europese soortbehoudprogramma's samen met andere dierentuinen aan het behoud van bedreigde diersoorten. Dieren verhuizen daarbij regelmatig tussen dierenparken wanneer dat vanuit het soortbehoudprogramma, de genetische diversiteit of het welzijn van de dieren wenselijk is.

De komende periode zullen daarom meer dieren vanuit andere parken hun weg naar WILDLANDS vinden. Ook daarbij geldt: achter iedere verhuizing zit een verhaal. Soms gaat het om het versterken van een EEP, soms om het spreiden van een populatie en soms om het bieden van een nieuw onderkomen.